Światłocień Ekspedycja 33. GOTY 2025.

Minął miesiąc od premiery Clair Obscure: Expedition 33 i na temat tej gry powiedziano chyba już wszystko, nie ma więc po co silić się na kolejną recenzję i opowiadanie o czym gra jest, bo to pewnie usłyszeliście na każdym możliwym gamingowym kanale na Youtubie. Ograniczę się do garści wniosków i wrażeń, gdyż wpływ jaki wywarła na mnie ta gra jest ogromny. I wstyd się przyznać, że Ekspedycja została mi polecona przez Steam, później wyrzuciłem ją z listy życzeń, bo co ja będę grał w jRPGa, a kiedy cały fenomen wybuch, to długo nie musiałem ze sobą negocjować, żeby spróbować. I dobrze, straciłbym fenomen roku, jeśli nie dekady. Wybaczcie ten entuzjazm, ja cały czas ten tytuł przeżywam.
Światło
Przejdźmy więc wprost do walorów artystycznych. Clair Obscur: Expedition 33 to nie tylko gra RPG – to dzieło sztuki, które łączy w sobie malarską estetykę, emocjonalną muzykę i głęboką narrację. Deweloperzy z francuskiego studia Sandfall Interactive w swoim debiucie stworzyli świat inspirowany Belle Époque, w którym każdy element wizualny i dźwiękowy współgra, tworząc niezapomniane doświadczenie. Gra czerpie inspirację z techniki chiaroscuro, łącząc światło i cień w sposób przypominający dzieła renesansowych mistrzów. Świat przedstawiony jest pełen surrealistycznych krajobrazów, monumentalnych budowli i detali, które opowiadają historię bez słów. Każda lokacja, od zrujnowanych ogrodów po niebo przeszyte monumentalnymi strukturami, emanuje atmosferą melancholii i piękna. Graficznie jest pięknie, a gra wygląda nietuzinkowo, nawet na moim leciwym kompie. Koło warstwy wizualnej prezentowanej w grze nie da się przejść obojętnie, a unikatowy, kolorowy, baśniowo-oniryczny styl graficzny przykuje uwagę każdego, nawet nie interesującego się grami.
Muzyka
Ścieżka dźwiękowa skomponowana przez Loriena Testarda to prawdziwe arcydzieło, które zdobyło szczyty list Billboard w kategoriach muzyki klasycznej i crossover, osiągając ponad 18 milionów streamów. Muzyka w grze nie jest tłem – to aktywny uczestnik narracji, reagujący na działania gracza i podkreślający emocje bohaterów. Kompozycje łączą elementy muzyki klasycznej z nowoczesnymi aranżacjami, w tym użyciem akordeonu, co nadaje grze wyraźny francuski charakter. Wokalizy Alice Duport-Percier dodają głębi emocjonalnej, a dynamiczne zmiany w muzyce podczas walk i eksploracji potęgują immersję. Próżno by mówić, że ścieżka dźwiękowa ma przeszło 8 godzin długości. Utwór przewodni „Lumiere” zostanie wam na długo w głowie, a debiutujący w muzyce growej kompozytor, już samym tym dziełem zapisał się w historii ścieżek dźwiękowych. Nie zaśpiewam o tym, ani nie zatańczę, ale ciężko mi opisać słowami jak bardzo zróżnicowana i targająca emocjami jest muzyka w Ekspedycji. Oczywiście, jest nierozłącznie związana z tym co się dzieje na ekranie, ale puszczona w oderwaniu od gry, zalewa nas falą nostalgii. Może niektórzy pamiętają, ale miałem na blogu taką serię Soundrack Twojej Ucieczki, omawiającą i polecającą muzykę z gier. Na przestrzeni lat, seria ta bez powodu wygasła. Soundtrack z Clair Obscure jest jednak na tyle unikatowy, że chyba wypada tą serię wskrzesić, choćby jednorazowo. Posłuchajcie Lumiere, a sami zaczyniecie tą piosenkę nucić.
Ekspedycja
Przywoływane pod kątem barwnych bohaterów Baldur’s Gate 3 mam jeszcze do nadrobienia, ale bohaterowie Ekspedycji zostaną ze mną na długo. Dawno, jeśli nie nigdy, nie widziałem tak sympatycznej i dającej się lubić ekipy, w całości. Projekty postaci są piękne, ich dialogi, choć często przepełnione emocjami, są życiowe i ludzkie. Patos związany z całą sytuacja i fabuła, nie jest jakoś szczególnie dotkliwy. Scenki przerywnikowe przedstawiające mikro ekspresje i mowę ciała bohaterów, nadają protagonistom prawie ludzkiego wymiaru. Każdego da się lubić, a i nie raz z powodu przebiegu historii, uronicie łzę nad ich losem, nawet jeśli nie będziecie chcieli się do tego przyznać. Światłocień Ekspedycja uderza w nasze emocje już od samego prologu, a później wielokrotnie poprawia ciosy, tak żeby emocjonalne rany nie zdążyły się zagoić. Dawno żadna gra nie spowodowała we mnie takiego uczucia, stąd moje pewne uznanie. Reaction videos z prologu i końca pierwszego aktu nie są udawane. Mimo poruszania poważnych tematów, jest tutaj też miejsce na humor. Nieraz się uśmiejecie z głupawych Gestrali albo dialogów naszego małpiego przyjaciela.
Historia
Ciężko tu coś napisać bez spoilerów, dlatego namawiam byście zagrali sami. A jeśli nie w smak wam tego typu rozgrywkach i mechanika to chociaż oglądnijcie streama czy podsumowanie fabuły. Bo warto. Historia jest wielowątkowa, a jednak zgrabnie zamknięta i wyjaśniona na końcu. Motywy przewodnie opowiadają o rodzinie, emocjach, stracie, godzeniu się z nią, przeżywaniu żałoby, ucieczce, związkach, o prawdzie, przyjaźni, walce o przyszłość i akceptowaniu przeszłości. Tyle i aż tyle. Wystarczająco by skruszyć kamienne serce i rozchwiać was emocjonalnie. I znów po skończeniu patrzę się tępo w monitor i zastawiam co właściwie się stało. Dla takich historii warto żyć i grać.
Cień
Clair Obscure Expedition 33 nie jest oczywiście pozbawione wad, a nawet przy najjaśniejszym świetle, gdzieś w kącie pojawi się odrobina cienia. Jednak ilość cienia, zawartego w grze nigdy nie przysłoni jej blasku i świetności, jeśli mogę się wysilić na takie karkołomne porównanie. Mechanika walki na początku wydaje się bardzo skomplikowana, później po wielu godzinach takich samych starć, zupełnie nie jest, a wkrada się nam znużenie i powtarzalność. Nie zmienia to faktu, że mimo turowych założeń japońskiego RPG, mechanika walki z Ekspedycji jest dynamiczna, a dodanie soulsowych uników i ripost, to strzał w dziesiątkę, zwiększający zaangażowanie gracza. Bo przecież nic tak nie cieszy, jak seria doskonały parowań ciosów i wyprowadzenie śmiercionośnej kontry. Rozumiem, że nie wszystkim może się to spodobać, ale to świeży pomysł, który na pewno będzie kopiowany. Już wyczekuje no-hit run-ów całej gry, na pewno pojawią się takie indiwidua, które podejmą to wyzwanie. Świat gry może wydawać się nieco pusty, a lokacje zbytnio korytarzowe, ale nie wydaje mi się, żeby gra na tym traciła. Fabuła również wydaje się nieco dziwna i pretensjonalna, a z biegiem rozgrywki ulega poplątaniu, jednak na końcu wszystko się wyjaśnia i tworzy spójną całość. Mam nadzieje, że do gry nie będzie DLC, bo mogłoby to rozmyć jej wydźwięk. Warstwie fabularnej nie można jednak odmówić oryginalności, a już sam prolog wystarczy, żeby nas zaintrygować i wciągnąć.
A numer jej to 33
Nie grałem w Kingdom Come Deliverance 2, bo do nadrobienia mam jeszcze pierwszą część. Assassyny to masówka, też więc nie zagram. Czasu coraz mniej, sprzęt do grania ma już charakter muzealny, pora więc umierać. Jeśli cierpicie na podobne symptomy wieku prawie średniego i mielibyście zagrać w tylko jedną grę w 2025 roku – niech to będzie Clair Obscure: Expedition 33. Dla mnie to GOTY 2025. Za warstwę wizualną, ścieżkę dźwiękową, fabułę, postaci, kierunek artystyczny i spójność. Również za bycie debiutanckim tworem studia, która nie jest korporacją, choć widać, że nie jest złożone z amatorów. Za świeżość i emocje które u mnie spowodowało. Próźno szukać drugiej takiej gry, bo to unikat. Zagrajcie i pozwólcie się porwać.
A teraz zaśpiewajmy …
Dim-dim, dam, da-da, dim-dim, dam, da-da, dim-da, li-lam…
P.S.
W weekend byłem w Rzeszowie, zobaczyć się ze znajomymi dziewczyny. Dziewczyna sama nie za bardzo gra w gry, ale Clair Obscure ją zaintrygowało (z resztą nie gadałem przez ostatni miesiąc o niczym innym), a główny utwór soundtracku Lumiere sama nuci pod nosem. Tak też uczyniła na spotkaniu, a jej kolega słysząc to dołączył do nucenia melodii, kończąc frazę. Wtedy już wiedziałem, że on wie. Kolejną godzinę spotkania przegadaliśmy o Ekspedycji, a nasze doświadczenia były bardzo zbliżone. Cudowna gra.